ศูนย์ประสานงานคุ้มครองสิทธิและช่วยเหลือเกษตรกร สำนักงานสภาเกษตรกรแห่งชาติ รายงานผลการดำเนินงานในการประชุม “สภาเกษตรกรแห่งชาติ ครั้งที่4/2569” ที่ผ่านมา
“ศูนย์ประสานงานคุ้มครองสิทธิและช่วยเหลือเกษตรกร” คือหน่วยงานสำคัญของสำนักงานสภาเกษตรกรแห่งชาติ ทำหน้าที่เป็นหน่วยงานกลางในการรับเรื่องร้องเรียน รับข้อเสนอปัญหา ความเดือดร้อน และความต้องการของเกษตรกร
รวมทั้งยังทำหน้าที่รวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ประเด็นปัญหา และนำข้อมูลที่ได้ ไปใช้ประกอบการให้คำปรึกษา แนะนำ ช่วยเหลือเกษตรกรในด้านต่าง ๆ โดยเฉพาะในประเด็นด้านกฎหมาย สิทธิประโยชน์ และมาตรการของภาครัฐที่เกี่ยวข้องกับภาคการเกษตร ซึ่งในการดำเนินงานต้องอาศัยการมีส่วนร่วมของเครือข่ายในพื้นที่ ได้แก่ สมาชิกสภาเกษตรกรจังหวัด เกษตรกร องค์กรเกษตรกร และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง มีบทบาทในการสะท้อนปัญหา ความเดือดร้อน และความต้องการของเกษตรกรในแต่ละพื้นที่ เพื่อนำเสนอต่อที่ประชุมสภาเกษตรกรจังหวัด สู่การพิจารณากำหนดข้อเสนอเชิงนโยบายและแนวทางในการพัฒนาภาคเกษตรกรรมต่อไป
สำหรับผลการรับเรื่องร้องเรียนของศูนย์ประสานงานคุ้มครองสิทธิและช่วยเหลือเกษตรกรทั้ง 77 จังหวัด (ณ วันที่ 9 พฤษภาคม 2569) จำนวน 1,348 เขต มีเรื่องที่เกษตรกรร้องเรียนเข้ามาจำนวน 2,735 เรื่อง โดยแยกเป็นรายภาค
ภาคกลาง มีเรื่องร้องเรียนมากที่สุด จำนวน 886 เรื่อง ปัญหาหลัก ๆ มาจากเรื่องการบริหารจัดการน้ำ เพราะ “น้ำ” คือหัวใจของการเกษตร เกษตรกรจำนวนมากต้องเผชิญกับความเสี่ยงสูงในการเพาะปลูก การบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืน จึงเป็นภารกิจสำคัญ ที่ทั้งภาครัฐ เอกชน และเกษตรกรต้องร่วมมือกันในการขับเคลื่อน
รองลงมาอันดับ 2 ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีเรื่องที่ร้องเรียนจำนวน 692 เรื่อง, ภาคใต้ มีเรื่องร้องเรียนจำนวน 659 เรื่อง ส่วนภาคเหนือร้องเรียนน้อยที่สุด จำนวน 498 เรื่อง
จากผลการดำเนินงานพบว่า 5 ปัญหาสำคัญทางการเกษตรที่ได้รับการร้องเรียน อันดับ 1 คือ เรื่องการบริหารจัดการน้ำ มีสัดส่วนสูงที่สุดถึงร้อยละ 22.94 รองลงมาคือ เรื่ององค์ความรู้ การฝึกอบรม เทคโนโลยีและนวัตกรรม ร้อยละ 12.66 ตามมาด้วย ปัญหาราคาผลผลิตตกต่ำ ร้อยละ 9.99 ,ปัญหาด้านอื่น ๆ ร้อยละ 9.28 ส่วนปัญหาสิทธิ์ที่ดินทำกิน อยู่ที่ร้อยละ 7.46 นอกจากนี้เกษตรกรยังร้องร้องเรียนปัญหาโรคระบาดและศัตรูพืช ต้นทุนการผลิตสูง การพัฒนามาตรฐานและการตรวจสอบ, โครงสร้างพื้นฐาน เช่น ไฟฟ้า ถนน ลานตากข้าว และยังมีปัญหาอย่างเรื่องตลาดและการกระจายสินค้า หนี้สินและแหล่งเงินทุน ภัยธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การแปรรูปและเพิ่มมูลค่าสินค้า และผลกระทบจากสัตว์ป่าคุ้มครอง