สภาเกษตรกรแห่งชาติ ร่วมบูรณาการงาน ศูนย์อำนวยการบริหารจังหวัดชายแดนภาคใต้ ขับเคลื่อนการเกษตร ยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรชายแดนใต้

วันที่ 18 มิถุนายน 2569 สภาเกษตรกรจังหวัดสงขลาจัดการประชุมเพื่อรับทราบข้อเท็จจริง สภาพปัญหา และศักยภาพด้านการเกษตร และลงพื้นที่รับฟังปัญหาและความต้องการของพี่น้องเกษตรกรใน 4 อำเภอชายแดนจังหวัดสงขลา ณ ตำบลเทพา อำเภอเทพา และตำบลท่าหมอไทร อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา

ในการนี้ นายนัยฤทธิ์ จำเล ประธานสภาเกษตรกรแห่งชาติ เห็นชอบให้นายศรัณย์พงศ์ ฟุ้งเกียรติ รองเลขาธิการสภาเกษตรกรแห่งชาติ เข้าร่วมการประชุม และลงพื้นที่ในครั้งนี้ ซึ่งการประชุมและลงพื้นที่ในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมข้อมูลจริงจากพื้นที่ไปทำแผนแก้ไขปัญหาแบบบูรณาการ ทั้งในระดับพื้นที่และข้อเสนอเชิงนโยบายต่อรัฐบาล โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานต่าง ๆ ได้แก่

จากการประชุมหารือ ได้มีการสะท้อน 8 ประเด็นปัญหาวิกฤตและแนวทางแก้ไข ดังนี้

1. การบริหารจัดการน้ำและการขาดแคลนน้ำ

• ปัญหา: ภัยแล้งรุนแรงทำพื้นที่ทำนากลายเป็นนาร้าง บางช่วงเจอน้ำท่วมซ้ำซาก เกษตรกรต้องทิ้งนาไปปลูกยาง-ปาล์มแทน

• แนวทาง: เตรียมประสาน กรมชลประทาน กรมพัฒนาที่ดิน และ สทนช. ลงพื้นที่สำรวจ ขุดลอกคลอง ทำธนาคารน้ำใต้ดิน และจัดทำแผนน้ำระยะสั้น-ยาว

2. ไฟฟ้าเพื่อการเกษตร

• ปัญหา: เกษตรกรขาดไฟฟ้าถาวรในพื้นที่ทำกิน ทำให้ยากต่อการสูบน้ำ ขยายอาชีพ และแปรรูปผลผลิต

• แนวทาง: สภาเกษตรกรฯ เตรียมทำหนังสือส่งถึงการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (PEA) เพื่อร่วมลงพื้นที่สำรวจและชี้แจงเงื่อนไขการขยายเขตไฟฟ้าให้ชัดเจน

3. เอกสารสิทธิ์ในที่ดินทำกิน

• ปัญหา: ทำกินมานานแต่ไม่มีเอกสารสิทธิ์ เสียโอกาสเข้าถึงการช่วยเหลือจากภาครัฐและแหล่งทุน

• แนวทาง: ติดตามความคืบหน้าผ่านกลไกสภาเกษตรกรจังหวัด ร่วมกับอำเภอ ท้องถิ่น และหน่วยงานที่ดิน เพื่อเร่งช่วยเหลือตามกฎหมาย

4. ช้างป่าทำลายพืชผล (อ.สะบ้าย้อย)

• ปัญหา: ช้างป่าข้ามฝั่งแนวชายแดนไทย-มาเลเซีย เข้ามาพังท่อน้ำ ทรัพย์สิน และพืชผล จนเกษตรกรไม่กล้าเข้ากรีดยาง

• แนวทาง: เร่งทำหนังสือถึง กรมอุทยานแห่งชาติฯ และกระทรวงทรัพยากรฯ เพื่อหามาตรการป้องกัน ผลักดันช้าง และเยียวยาเกษตรกร

5. ยกระดับการเลี้ยงแพะครบวงจร

• ปัญหา: แพะเป็นที่ต้องการของตลาดสูงมาก แต่เกษตรกรยังขาดความรู้ สายพันธุ์ และระบบการจัดการตลาด

• แนวทาง: รวบรวมข้อมูลผู้เลี้ยงใน 4 อำเภอชายแดน เพื่อจับมือ กรมปศุสัตว์, วิทยาลัยชุมชน และ ศอ.บต. พัฒนาตั้งแต่ต้นน้ำยันปลายน้ำ
6. แปรรูปและสร้างมูลค่าเพิ่มสินค้าชุมชน

• ปัญหา/โอกาส: ชุมชนมีศักยภาพในการแปรรูปอ้อย, ชันโรง, น้ำผึ้ง รวมถึงวัสดุเหลือใช้ทางทะเล (เช่น เปลือกหอย เปลือกปู) มาทำแคลเซียมและอาหารสัตว์

• แนวทาง: สนับสนุนองค์ความรู้ เทคโนโลยี มาตรฐานผลิตภัณฑ์ และหาช่องทางการตลาดใหม่ๆ

7. การปรับงบประมาณให้ตรงจุด (ไม่ตัดเสื้อไซส์เดียว)

• ปัญหา: โครงการพัฒนาจากส่วนใหญ่ยังไม่ตรงบริบท (เช่น จัดกิจกรรมเดียวกันทั้งตำบล ทั้งที่บางหมู่บ้านเหมาะกับประมง บางหมู่บ้านเหมาะกับพืช)

• แนวทาง: ดันให้แต่ละหมู่บ้านทำ “ประชาคม” เสนอความต้องการที่แท้จริง เพื่อให้หน่วยงานปรับงบประมาณให้ตอบโจทย์ที่สุด
8. พลังบูรณาการจากภาคีเครือข่าย

• ความร่วมมือ: วิทยาลัยชุมชนพร้อมหนุนเรื่องการสร้างอาชีพ, สำนักงานเกษตรหนุนพืชเศรษฐกิจ และเจ้าหน้าที่ตำรวจร่วมเฝ้าระวังปัญหาไฟไหม้ป่าพรุ

สภาเกษตรกรจังหวัดสงขลา และสภาเกษตรกรแห่งชาติ จะเร่งนำข้อมูลทั้งหมดแยกเป็นรายประเด็น เพื่อทำหนังสือประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรง พร้อมทั้งพิจารณาอำเภอเทพาเป็นพื้นที่นำร่องในการแก้ไขปัญหาเรื่องน้ำอย่างเป็นระบบ เพื่อเป็นต้นแบบให้กับพื้นที่อื่นๆ ต่อไป